Elon Musk’ın şirketi X, Unilever, Mars, CVS Health ve Orsted gibi büyük firmaların yanı sıra Dünya Reklamverenler Federasyonu’nu (WFA) da içeren bir gruba karşı dava açtı. Şirket, bu firmaların yasa dışı bir şekilde siteyi boykot ederek “milyarlarca dolar” reklam gelirinden mahrum bıraktığını iddia ediyor.
Reklam gelirlerindeki düşüş
Dava, Musk’ın X’i satın aldığı 2022 yılının hemen sonrasını kapsıyor. O dönemde reklam gelirleri ciddi bir düşüş yaşamıştı. Bazı firmalar, platformun yeni sahibinin zararlı içerikleri kaldırma konusunda yeterince ciddi olmadığından endişe ederek reklam vermekten kaçınmıştı. X’in CEO’su Linda Yaccarino, “Fikirler meydanının daraldığı zaman insanlar zarar görür. Küçük bir grup insanın neyin kazanç sağladığını tekel altına almaması gerekir” dedi. Elon Musk ise, “İki yıl boyunca iyi niyetli davrandık ve karşılığında sadece boş sözler aldık. Şimdi savaş zamanı” şeklinde bir tweet attı.
Şirketlerin tepkisi ve davanın içeriği ne durumda?
Suçlanan firmalar ve WFA, yorum taleplerine yanıt vermedi. X, dava dilekçesinde, firmaların WFA’nın Global Alliance for Responsible Media (Garm) girişimi tarafından belirlenen güvenlik standartlarını takip ederek reklam harcamalarını haksız yere kestiğini iddia ediyor. Garm, dijital medya platformlarında yasa dışı veya zararlı içerik sorununu ve bunun reklam yoluyla para kazanılmasını ele almayı amaçlıyor. X, bu firmaların kendi ekonomik çıkarlarına aykırı bir şekilde platforma karşı komplo kurduğunu ve bunun ABD rekabet yasalarını ihlal ettiğini öne sürüyor.
Uzmanlar neler söylüyor?
Eski Adalet Bakanlığı antitröst bölüm başkanı Bill Baer, davanın başarı şansının düşük olduğunu belirtti. Baer, “Genel olarak, politik bir motivasyona dayanan bir boykot, antitröst ihlali değildir. Bu, Anayasa’nın Birinci Değişikliği kapsamında korunan bir ifadedir” dedi. Vanderbilt Üniversitesi’nden Profesör Rebecca Haw Allensworth ise boykotun “X’in politikaları ve markaları hakkında bir mesaj vermeye çalıştığını” söyledi ve bunun da Birinci Değişiklik tarafından korunduğunu ekledi. Dava başarılı olsa bile, sosyal medya platformunun firmaları reklam alanı satın almaya zorlayamayacağı belirtiliyor.
X’in mahkemeden talebi ne?
X, belirli bir miktar tazminat talep ediyor ve reklam harcamalarını kesmeye yönelik herhangi bir komploya devam edilmemesi için mahkeme kararı talep ediyor. X ayrıca, kendi marka güvenliği standartlarının rakipleriyle karşılaştırılabilir olduğunu ve Garm’ın belirttiği standartları “karşıladığını veya aştığını” belirtiyor. Ancak bu durum, X’in dijital reklam satışlarında “daha az etkili bir rakip” olmasına yol açtı.
X’in San Francisco’dan taşınması planlar arasında
Bu dava sürecinin yanı sıra, X, eski adıyla Twitter, San Francisco’daki köklerine veda ediyor. 2006’dan beri şehirde bulunan şirket, ana ofisi olan 1355 Market Street’ten taşınmaya hazırlanıyor. CEO Linda Yaccarino, New York Times’a göre, bu kararın X’in geleceği için önemli olduğunu belirttiği bir iç yazışmada, ofisin “önümüzdeki birkaç hafta içinde” kapanacağını duyurdu. Bu karar, şirketin doğduğu şehirdeki bir dönemin sonunu işaret ediyor.
X’in San Francisco ile ilişkisi inişli çıkışlı oldu. Eski Twitter, 2012 yılında o dönem Belediye Başkanı olan Ed Lee’nin vergi teşvikleri sayesinde Market Square binasına taşınmıştı. Ancak Elon Musk’ın 2022’de şirketin başına geçmesinden bu yana bazı çalkantılar yaşandı. Şirket, kira ödemelerini yapmadığını ve izinsiz olarak geçici yatakhaneler kurduğu iddialarıyla eleştirildi. Bu yüksek profilli geri çekilmeye rağmen, X tamamen Bay Area’dan ayrılmıyor. San Jose’deki ofis, yerinde çalışmayı tercih eden çalışanlar için açık kalacak. Ayrıca, Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile paylaşılan Palo Alto’daki mühendislik odaklı ofis de faaliyet göstermeye devam edecek.
Elon Musk’ın taşınma planları
Aslında bu hamle, Musk’ın daha önce X’in ve SpaceX’in genel merkezlerini Teksas’a taşıma planlarını açıklamasının ardından geldi. Musk, bu kararını Teksas’ta okul bölgelerinin ebeveynlere çocuklarının cinsiyet kimliği değişiklikleri hakkında bilgi vermesini yasaklayan yeni bir yasa nedeniyle almıştı.
Son dönemde gündemden düşmeyen ünlü iş insanı Musk hakkında mahkemenin vereceği karar kadar, Musk’ın şirketleri hakkında aldığı kararların etkisi de şimdiden merak konusu.